Najpierw był tragiczny dzień: pierwszy września 1939. Kilkanaście dni później 17 września, znów na Polskę napadł wróg. Pomimo heroicznej obrony, okupacja hitlerowsko-bolszewicka stała się faktem. 28 września poddała się Warszawa. Kapitulacja nie oznaczała utraty wiary. Zaczęto tworzyć struktury Polski Podziemnej. Do akcji wkraczały oddziały partyzanckie. Życie codzienne, choć pod butem najeźdźcy, musiało jakoś się toczyć. Marzenia o wolności wciąż rozpalane i żywe, w pewnym momencie eksplodowały zrywem powstańczym.
Jakąś cząstką przeżyć tamtych lat są piosenki: piosenki wojenne, również przedwojenne, okupacyjne, partyzanckie, powstańcze. Śpiewano je na ulicach i podwórkach, w kawiarniach, w oddziałach partyzanckich i gdzieś daleko w obozach alianckich. Były zakazane. Okupant je tępił z całą bezwzględnością za ich polskość. Znamy ten obraz, z jakże wzruszającego filmu „Zakazane piosenki”.
Wśród nagrań zebranych na niniejszej płycie, mamy część tych piosenek - ale nie w „filmowych” lecz innych wykonaniach. Warszawiankę jeszcze w roku 1931 nagrał na płyty „Syreny-Electro” Eugeniusz Mossakowski, legendarny baryton przedwojennej Opery Warszawskiej. Najsłynniejszą pieśń sprzed II wojny My pierwsza brygada śpiewa Chór Dana („Syrena Elektro” 1933). Klimat piosenek podwórkowych, szczególnie charakterystycznych i „ciętych” w słowach okupacyjnej satyry, oddają piosenki Orkiestry Ulicznej z Chmielnej i barda dawnej Warszawy Stanisława Grzesiuka. Sięgamy tu również po zapomniane płyty Chóru Czejanda śpiewającego i to jak, dwie pieśni: Serce w plecaku i Czerwone maki na Monte Cassino.

Płyta ukazuje się w 65. rocznicę powstania warszawskiego i 70. rocznicę wybuchu II wojny światowej.