W brzmieniu amerykańskiego minimalizmu daje się wyczuć krajobraz dźwiękowy wielkiego miasta z właściwymi mu gwałtownymi ludzkimi interakcjami. Cóż, otoczenie wpływa na życie kompozytora i co za tym idzie na jego twórczość. Z kolei styl minimalizmu holenderskiego określiłabym mianem "hipisowskiego". Wyrasta on z ducha aktywizmu, co najlepiej widać w utworze "Związek zawodowy" Louisa Andriessena, oraz z typowego dla holenderskiej etyki, pragmatyzmu. I wreszcie dochodzimy do minimalizmu polskiego: jego powszechnego wizerunku oraz osobistych i środowiskowych doświadczeń jego twórców. Bywa on nazywany "minimalizmem mistycznym", a jego tożsamość określa między innymi naturalna skłonność do intensywnej ekspresji emocjonalnej.

Styl Sikorskiego okazuje się być jednak odrębny względem wszelkich polskich, czy światowych wzorów. Jego minimalizm miał charakter filozoficzny i wyrażał się w medytacyjnych właściwościach kompozycji. Znaczący wpływ wywarł na niego kryzys egzystencjalny "Choroby na śmierć" Kierkegaarda. Ale skłonność Sikorskiego do rozpaczy była prawdopodobnie zakorzeniona przede wszystkim w osobistej tragedii: doświadczeniu zatrucia, porzucenia i wyszydzenia.

Filozofię Sikorskiego można równie dobrze zamknąć w cytacie z egzystencjalnej "Bohieman Rhapsody" Queen: "nothing really matters, anyone can see, nothing really matters..." ("nic nie ma znaczenia, każdy to widzi, nic nie ma znaczenia..."). Paradoksalnie jednak w jego oryginalnym minimalistycznym stylu znaczenie ma dosłownie każdy dźwięk. Całkowicie utożsamiam się z Sikorskim właśnie w jego tęsknocie za brutalnym pięknem, nawet jeśli miałoby być ono bolesne.

Kasia Głowicka


Album "Solitude of Sounds: Tomasz Sikorski in memoriam" to zbiór kompozycji polskiego prekursora minimalizmu, Tomasza Sikorskiego oraz jego przyjaciół i następców, zrealizowanych w Studiu Eksperymentalnym Polskiego Radia.