Płyta „Sztetlach” powstawała w latach 2002-2004. Materiał wyjściowy stanowiły dwa teksty: partytura „Elegii żydowskich miasteczek” Szymona Laksa oraz wiersz „Miasteczka 2.1” Jarosława Lipszyca – będący współczesnym „komentarzem” do wiersza Antoniego Słonimskiego. Tytuły utworów to żydowskie nazwy kilku małych, lecz znaczących miejscowości. W sensie systemu odniesień „Sztetlach” nawiązuje do tradycji midraszy i hagad. Naśladuje w sferze muzyki „komentowanie” tradycji ustnej i pisanej judaizmu. Nowe odczytania utworu Laksa nie są sentymentalnymi powrotami do przeszłości, lecz mówią o potencjale „nowej muzyki”. Laks doświadczył, iż muzyka może zabijać. Ta płyta jest dedykowana muzyce, która trzyma z życiem.
Ireneusz Socha o Sztetlach:
Po pierwsze, odpowiada mi melodyczna i harmoniczna wrażliwość Szymona Laksa. Godne polecenia są jego dzieła kameralne, w tym szczególnie pieśni. Mój szacunek budzi jego kultura osobista i szerokie zainteresowania, w tym lingwistyczne. Mieszkający w kosmopolitycznym Paryżu i mówiący po francusku, niemiecku i angielsku Laks czuł się Europejczykiem, lecz naziści „przypomnieli” mu, kim był naprawdę. W Grach oświęcimskich Laks opisuje, jak „muzyka – ta najszczytniejsza ekspresja ducha ludzkiego – również została wplątana w piekielne przedsięwzięcie zagłady milionów ludzi i w tej zagładzie wzięła czynny udział”. Wagę oświęcimskich doświadczeń Laksa podkreśla również Pascal Quignard w tekście Nienawiść do muzyki, stawiając niepokojące kwestie estetyczne i etyczne oraz potwierdzając moje przemyślenia na temat „muzyki znaczącej” i odpowiedzialności twórcy za dzieło. W serii książek wydanych przez londyńską Oficynę Poetów i Malarzy ukazuje się jako człowiek o dobrym smaku, niezależny duchem i fascynujący intelektualnym polotem. Szczególnie rzadki typ w kr....... więcej